Welke stoffen mogen wel en niet in drinkwater zitten?
Wanneer u de kraan opendraait, verwacht u puur en veilig water. Maar "puur" water bestaat in de natuur eigenlijk niet; water bevat altijd een mix van mineralen, gassen en soms helaas ook ongewenste stoffen. In Nederland is het Drinkwaterbesluit de bijbel voor de waterkwaliteit: hierin staat tot op de microgram nauwkeurig vastgelegd wat er in ons water mag zitten.
Hier is het overzicht van de goede, de twijfelachtige en de absoluut verboden stoffen in ons drinkwater.
1. Wat MOET (of mag) erin zitten?
Natuurlijk water bevat mineralen die het water smaak geven en zelfs een kleine bijdrage leveren aan onze gezondheid.
- Calcium en Magnesium: Deze mineralen zijn essentieel voor de opbouw van botten en een goede werking van de spieren. Ze zijn de natuurlijke bestanddelen van water. Echter, in te hoge concentraties veroorzaken ze de gevreesde kalkaanslag.
- Kalium en Natrium: Belangrijk voor de vochtbalans in ons lichaam.
- Bicarbonaat: Dit zorgt voor de stabiliteit van de zuurgraad (pH-waarde) van het water, waardoor leidingen niet gaan corroderen.
- Zuurstof: Onmisbaar voor een frisse smaak. Zonder zuurstof smaakt water "dood" of muf.
2. Wat mag er absoluut NIET in zitten?
Er zijn stoffen die een direct risico vormen voor de volksgezondheid. Zodra deze worden aangetroffen, wordt de levering direct gestaakt of moet het water gekookt worden.
- Pathogenen (Ziekteverwekkers): Bacteriën zoals E. coli (poepbacterie), Legionella of Salmonella. Nederlands water is nagenoeg vrij van deze micro-organismen.
- Zware metalen in hoge doses: Lood, kwik en cadmium zijn giftig. Lood kwam vroeger vaak voor in oude binnenleidingen, maar mag tegenwoordig bijna niet meer meetbaar zijn in het kraanwater zelf.
3. De "Grijze Zone": Wat zit er soms in (binnen strikte limieten)?
Door menselijke activiteit belanden er stoffen in onze bronnen die drinkwaterbedrijven er met de grootste moeite weer uit moeten filteren. De wet staat zeer kleine hoeveelheden toe, mits ze geen gevaar vormen voor de gezondheid.
- PFAS: De zogenaamde "forever chemicals" uit de industrie. De normen hiervoor worden steeds strenger omdat ze zich opstapelen in het menselijk lichaam.
- Medicijnresten: Resten van de pil, antibiotica en pijnstillers. Hoewel de concentraties extreem laag zijn, is dit een groeiend punt van zorg.
- Nitraat: Voornamelijk afkomstig uit meststoffen in de landbouw. Te veel nitraat is schadelijk, vooral voor baby's.
- Chloor: In Nederland gebruiken we dit in principe niet voor de zuivering, in tegenstelling tot het buitenland. Onze zuiveringstechnieken (zoals UV-licht en ozon) zijn zo goed dat chloor overbodig is.
De paradox van Calcium en Magnesium
Het is interessant dat de stoffen die wettelijk zijn toegestaan — calcium en magnesium — de meeste irritatie veroorzaken in het huishouden. Hoewel ze veilig zijn om te drinken, zijn ze de hoofdoorzaak van:
Verstopte douchekoppen en kranen.
Defecte verwarmingselementen in wasmachines en boilers.
Een droge huid en dof haar na het douchen.
De wet beschermt u tegen giftige stoffen, maar niet tegen de economische en esthetische schade van deze hardheidsmineralen.
Het Nederlandse drinkwater is chemisch en biologisch gezien een van de veiligste producten die u kunt consumeren. De stoffen die er niet in horen (zoals bacteriën en zware metalen), worden door drinkwaterbedrijven meedogenloos geëlimineerd.
Echter, de stoffen die er wel in "mogen" zitten, zoals de kalkvormende mineralen, kunnen uw woonplezier en de levensduur van uw apparatuur flink beperken. Daarom kiezen steeds meer mensen ervoor om de waterkwaliteit in eigen hand te nemen met een waterontharder. Zo behoudt u het gezonde water, maar verwijdert u de stoffen die schadelijk zijn voor uw huis.
Bent u benieuwd naar de exacte samenstelling van het water in uw gemeente? U kunt de waterkwaliteitsprofielen vaak per postcode opvragen bij uw lokale waterbedrijf.
