Hoe herken je vervuild water in huis?
Het drinkwater in Nederland behoort tot de absolute wereldtop en wordt streng gecontroleerd voordat het via het leidingnetwerk de woning bereikt. Toch kan er onderweg, of binnen de eigen huisinstallatie, weleens iets misgaan. Oude leidingen, stilstaand water of werkzaamheden aan het netwerk kunnen de waterkwaliteit tijdelijk beïnvloeden. Gelukkig zijn er duidelijke signalen waarmee je vervuild water zelf kunt herkennen.
Visuele signalen: afwijkende kleuren en deeltjes
De meest opvallende aanwijzing dat er iets mis is met het kraanwater is een verandering in het uiterlijk. Schoon water hoort volledig helder en transparant te zijn. Let op de volgende visuele signalen:
- Bruin of roestbruin water: Dit duidt meestal op de aanwezigheid van ijzer of mangaan. Het ontstaat vaak na werkzaamheden aan de hoofdleiding in de straat, waardoor ijzerdeeltjes loskomen van de binnenwand van de buizen.
- Melkachtig of troebel water: Als het water wit uitslaat maar na een paar seconden in een glas weer helder wordt van onderaf, is er niets aan de hand. Dit is simpelweg onschadelijke lucht onder hoge druk. Blijft het water echter permanent troebel, dan kan er sprake zijn van zwevend vuil.
- Zwarte of grijze deeltjes: Dit kan wijzen op het afbrokkelen van oude rubberen ringen in kranen of flexibele aansluitslangen, of op mangaanvlammen uit de leidingen.
Geur en smaak: de zintuiglijke controle
Onze zintuigen zijn uitstekend in staat om afwijkingen in het drinkwater op te merken. Vers kraanwater hoort nagenoeg geurloos en neutraal van smaak te zijn.
Een muffe of grondachtige geur
Dit signaal wijst vaak op de aanwezigheid van bacteriën of algen in een deel van de leidingen. Dit komt geregeld voor bij kranen die langere tijd niet zijn gebruikt, bijvoorbeeld na een vakantie, waardoor het water is gaan stilstaan.
Een chemische of chloorachtige geur
Hoewel chloor in Nederland in principe niet standaard wordt gebruikt voor de desinfectie van drinkwater, kunnen waterbedrijven dit bij uitzondering lokaal inzetten na een bacteriologische verontreiniging of na een leidingbreuk om het netwerk te reinigen.
Onzichtbare gevaren in oudere woningen
Niet alle vormen van vervuiling zijn direct te zien, te ruiken of te proeven. Het bekendste voorbeeld hiervan is loodvergiftiging. In huizen die zijn gebouwd voor het jaar 1960 kunnen nog loden linnenleidingen aanwezig zijn. Lood deeltjes lossen onzichtbaar op in het water en kunnen bij langdurige inname schadelijk zijn voor de gezondheid, met name voor jonge kinderen en zwangere vrouwen.
Daarnaast is er het risico op legionella bij stilstaand water dat opwarmt tussen de 25 en 50 graden Celsius, bijvoorbeeld in een ongebruikte buitenkraan of een oude boiler. Dit is onzichtbaar en reukloos, maar kan bij inademing van waternevel gevaarlijk zijn.
Wat moet je doen bij vermoeden van vervuiling?
Als het water een afwijkende kleur of geur heeft door werkzaamheden in de buurt, helpt het vaak om de kraan een paar minuten stevig door te laten stromen tot het water weer volledig helder is. Blijft het probleem aanhouden, neem dan direct contact op met het lokale waterbedrijf. Zij kunnen controleren of er een storing is in het netwerk.
Voor het aanpakken van structurele microverontreinigingen en het optimaliseren van de smaak kan de installatie van een centraal waterfilter bij de hoofdkraan een effectieve en preventieve oplossing bieden voor het hele huishouden.
